|
 FAQ: Struikelblokken en Steunpilaren
Vaak gestelde vragen ('frequently aksed questions') en vaak voorkomende misvattingen over het jodendom en de relatie tussen Jodendom en Christendom.
Nadat het christendom en het jodendom in de eerste eeuwen van onze jaartelling elk hun eigen weg gingen, is de verhouding tussen de aanhangers van beide godsdiensten vaak verziekt geweest door enkele hardnekkige fabels en rabiaat antisemitische tendensen. Dat zijn de struikelblokken. Gelukkig zijn er - vooral in het tweede deel van de vorige eeuw - ook enkele mensen aan te wijzen die juist op positieve wijze met hun wederzijdse verbondenheid om weten te gaan. Dat zijn de steunpilaren.
  Het Oude Testament kent hele boeken vol met rituele wetgeving: welke dieren wel of niet gegeten mogen worden, seksuele onreinheid en de scheiding van melk- en dierelijke producten. Gaat het hier om ouderwetse cultische gebruiken of om een andere spirituele dimensie? Eén van de boeken uit de Bijbel waar moderne mensen de meeste moeite lijken te hebben, is het boek Leviticus. Het staat vol met allerlei bepalingen over wat rein is en onrein is. Om te bepalen of een dier rein is en dus gegeten mag worden, worden op het eerste gezicht tamelijk willekeurige criteria aangevoerd. Maar dat is slechts schijn. Lees verder.
 De Godsnaam uit de teksten van het Oude Testament wordt door Joden met de grootste voorzichtigheid omringt. Men spreekt de naam niet uit, maar zegt 'Adonai' ('Heer'). Ook in Nederlandse vertalingen staan verschillende woorden. Hoe zit dat? God heeft in de Bijbel vele namen. Hij wordt simpelweg ‘God’ genoemd, maar ook: de Heer, de schepper, de Ontzagwekkende, de Almachtige, (onze) Vader. In het Oude Testament heeft hij één bijzondere naam, en daarmee is iets vreemds aan de hand. Lees verder.
 De God van het Oude Testament lijkt soms een andere God dan die van Jezus en het Nieuwe Testament. Als Joden en Christenen al dezelfde God aanbidden, hoe komen die verschillen er dan? Nogal eens en vanouds wordt de god van de joden uitgespeeld tegen de god van de christenen. Merkwaardig, want de god van wie de jood Jezus spreekt, is geen ander dan de god van zijn medegelovigen. Maar, dringt men aan, is die god van het Oude Testament niet een gewelddadige god die zwart afsteekt tegen de god van Jezus die hij vader noemt en die voor liefde staat?! Lees verder.
 In de bijbel staat toch dat de joden schuldig zijn aan Jezus' dood. Ze kiezen Barrabas en roepen Pilatus op Hem te kruisigen. Ook roepen ze "zijn bloed kome over ons en onze kinderen". Hoe zit dat nu?
Historisch is het naar alle waarschijnlijkheid ongeveer zo gegaan: een groep leidinggevende joden zag Jezus als een bedreiging en leverde hem als politiek misdadiger uit aan het Romeinse gezag. Pilatus heeft hem op grond van hun beschuldiging laten kruisigen. Lees verder.
 In de Middeleeuwen (en soms tot in de 20e eeuw) waarden een aantal stereotypische mythes rond over de joden en hun gewoontes: het vergiftigen van waterputten, de doden en tot matzes bakken van christenkinderen, enzovoorts. Waar komen die onuitroeibare broodje-aap-verhalen vandaan? De Romeinen al vertelden verhalen over lasterlijke orgieën waarbij kinderen geslacht werden. Hun ingewanden zouden gebruikt worden om ingrediënten voor magische zalven te bereiden. Later zouden christenen zelf de joden deze 'zondigheid' aanwrijven. Lees verder.
 Edith Stein was een joodse vrouw, die katholiek werd. Is Edith Stein een bruggenbouwster of een struikelblok tussen joden en christenen aan het begin van de 21ste eeuw? Edith Stein is een filosofe van Joodse afkomst; haar ouders waren agnostisch. Na een persoonlijke zoektocht heeft zij zich bekeerd tot het katholicisme. Een succesvolle academische carrière heeft ze vaarwel heeft gezegd om in te treden in het karmelietessenklooster. Niettemin werd ze in 1942 gedeporteerd en vergast in Auschwitz.
Lees verder.
 Het Christendom heeft in de loop van de geschiedenis veel te weinig gedaan tegen het antisemitisme en zich er zelf aan schuldig gemaakt. Is er nu echt niets positiefs te noemen?
Aan het einde van de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw werden in het katholieke milieu de joden meestal beschouwd als ‘godsmoordenaars’. Op de joden rustte daarom een vloek tot het einde der tijden, zo werd gedacht. Toch kwam er een definitieve kentering in de vorm van een voorzichtige ‘liefde voor Israël’. Lees verder.
 Van Pius XII, paus tijdens de Tweede Wereldoorlog, worden verschillende dingen beweerd. Sommigen zeggen dat hij de Joden probeerde te beschermen, anderen dat hij veel te laks was tegenover Hitler en de Nazi's. Waar is waarheid? De rol van Pius XII voor en tijdens de Tweede wereldoorlog is niet altijd omstreden geweest. Direct na de oorlog overheerste in joodse kring een gevoel van dankbaarheid. Dat beeld kantelde dramatisch door het toneelstuk van Hochhuth, “Der Stellvertreter” (“De Plaatsbekleder”) uit 1963. Lees verder.
 Johannes XXIII, Paulus VI, Johannes Paulus II en Benedictus XVI hebben als laatste vier pausen elk op hun eigen wijze hun rol gespeeld in de relaties tussen Jodendom en Christendom. Welke rol is dat? Vier pausen hebben hierbij een belangrijke rol gespeeld. Alleen Jan Paul I is te kort paus geweest (30 dagen in 1987) om hieraan iets te kunnen bijdragen. Jan XXIII (1958 – 1963) heeft de aanzet gegeven tot alle verdere veranderingen in de relatie tussen joden en katholieken. Lees verder.
|
